هیالورونیک اسید؛ رازِ حفظ رطوبت چشم

تهیه کننده: دکتر آناهیتا سعیدی

داروساز و مدیکال ادوایزر شرکت داروسازی رها

وقتی صحبت از هیالورونیک اسید می‌شود، بسیاری از افراد ابتدا به محصولات مراقبت از پوست فکر می‌کنند؛ اما اثرات درمانی این مولکول تنها به پوست محدود نمی‌شود.

هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid) یا سدیم هیالورونات (نمک سدیمی هیالورونیک اسید) پلیمری است که به‌طور طبیعی در بدن ما وجود دارد و به دلیل توانایی بالای خود در جذب و نگهداری آب، نقش مهمی در حفظ رطوبت و سلامت بسیاری از بافت‌های بدن، از جمله سطح چشم، ایفا می‌کند.

سطح چشم برای حفظ شفافیت و عملکرد طبیعی خود به یک لایه فیلم اشکی پایدار و سالم نیاز دارد. هنگامی که این تعادل برهم می‌خورد، علائمی مانند سوزش، احساس جسم خارجی یا شن مانند در چشم، قرمزی، خستگی و تاری دید ظاهر می‌شوند، علائمی که از مشخصه‌های بیماری خشکی چشم (Dry Eye Disease) می باشند.

در چنین شرایطی، سدیم هیالورونات با ایجاد یک لایه محافظ و مرطوب‌کننده روی سطح چشم، به حفظ رطوبت و بهبود عملکرد لایه فیلم اشکی کمک می‌کند.

هیالورونیک اسید چگونه به چشم کمک می‌کند؟

هیالورونیک اسید به دلیل ساختار منحصربه‌فرد خود، ظرفیت بالایی برای جذب و نگهداری آب دارد. استفاده از آن به‌صورت قطره چشمی، با ایجاد یک لایه محافظ و مرطوب‌کننده روی سطح چشم، موجب افزایش پایداری لایه فیلم اشکی، کاهش اصطکاک پلک با سطح قرنیه و در نهایت بهبود احساس راحتی در چشم می‌شود.

شواهد علمی درباره این ترکیب چه می‌گویند؟

در یک مطالعه بالینی منتشرشده در سال ۲۰۲۳، اثربخشی قطره سدیم هیالورونات با مصرف ۲، ۴ و ۶ بار در روز در بیماران مبتلا به خشکی چشم بررسی شد.

نتایج نشان داد که در هر سه گروه، علائم و نشانه‌های خشکی چشم بهبود یافت و در برخی شاخص‌ها، افزایش دفعات مصرف با بهبود بیشتری همراه بود.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده منظم از قطره‌های حاوی سدیم هیالورونات می‌تواند در کنترل علائم خشکی چشم نقش مهمی داشته باشد.

آیا غلظت هیالورونیک اسید نیز اهمیت دارد؟

این پرسش در یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز منتشرشده در سال ۲۰۲۴ در International Journal of Ophthalmology بررسی شد.

Ouyang و همکاران با مرور ۱۰ کارآزمایی بالینی شامل نزدیک به ۱۸۰۰ بیمار نشان دادند که قطره‌های حاوی هیالورونیک اسید، در غلظت‌های مختلف، باعث بهبود علائم خشکی چشم و وضعیت سطح چشم می‌شوند. همچنین در برخی شاخص‌های بالینی، فرآورده‌های با غلظت بالاتر (0.4 درصد) عملکرد مطلوب‌تری داشتند.

بنابراین، علاوه بر وجود هیالورونیک اسید، غلظت و فرمولاسیون فرآورده نیز می‌تواند بر اثربخشی آن تأثیرگذار باشد.

آیا مصرف خوراکی هیالورونیک اسید نیز می‌تواند مفید باشد؟

یکی از مطالعات جالب در این زمینه در سال ۲۰۱۹ توسطKim و همکاران منتشر شد. در این مطالعه، بیماران مبتلا به خشکی چشم علاوه بر استفاده از قطره هیالورونیک اسید، مکمل خوراکی هیالورونیک اسید را نیز دریافت کردند.

پس از یک و سه ماه مصرف، پژوهشگران بهبود قابل توجه در علائم خشکی چشم، افزایش زمان پایداری فیلم اشکی (TBUT) و بهبود وضعیت سطح قرنیه مشاهده کردند.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مصرف خوراکی هیالورونیک اسید ممکن است در کنار درمان موضعی آن، به‌عنوان یک رویکرد مکمل و مؤثر مورد توجه قرار گیرد.

هیالورا؛ رویکردی مکمل برای مراقبت از چشم

با توجه به نقش هیالورونیک اسید در حفظ رطوبت سطح چشم، فرآورده های “هیالورا“ در دو فرم مکمل توسط شرکت داروسازی رها به بازار عرضه شده اند:

قطره استریل چشمی هیالورا : حاوی 0.4 درصد سدیم هیالورونات، برای رطوبت‌رسانی، روان‌کنندگی و حمایت از پایداری لایه فیلم اشکی چشم.
کپسول خوراکی هیالورا : حاوی ۱۲۰ میلی‌گرم هیالورونیک اسید، برای تأمین خوراکی این ترکیب و کمک به درمان خشکی چشم و پایداری مایع اشکی.

با توجه به شواهد موجود، در برخی بیماران مبتلا به خشکی چشم، پزشک یا داروساز ممکن است با در نظر گرفتن شرایط بالینی، مصرف همزمان فرآورده خوراکی و قطره چشمی هیالورا را به‌عنوان یک رویکرد مکمل مدنظر قرار دهد.

سخن پایانی

هیالورونیک اسید تنها یک مرطوب‌کننده ساده نیست. شواهد علمی نشان می‌دهد که این مولکول با حفظ رطوبت، افزایش پایداری مایع اشکی و حمایت از سلامت سطح چشم، می‌تواند در بهبود علائم بیماری خشکی چشم نقش مؤثری داشته باشد.

همچنین مطالعات علمی نشان داده‌اند که علاوه بر مصرف موضعی، استفاده از هیالورونیک اسید به‌صورت خوراکی نیز به‌عنوان یک راهکار مکمل بررسی شده و نتایج امیدوارکننده‌ای داشته است مبنی بر این موضوع که استفاده ترکیبی قطره چشمی و فرم خوراکی هیالورونیک اسید، در بهبود خشکی چشم به طور چشمگیر مؤثرتر از مصرف هر کدام به تنهایی بوده است.

فرآورده های “هیالورا” را می توانید از داروخانه های سراسر کشور تهیه فرمایید.

شرکت داروسازی رها؛ متعهد به پژوهش، نوآوری و تولید فرآورده‌های باکیفیت، برای محافظت از سلامت امروز و ساختن فردایی روشن‌تر.

References:

The Effect of Sodium Hyaluronate Eye Drops 2, 4 or 6 Times a Day on Signs and Symptoms of Dry Eye Disease. Clinical Ophthalmology. 2023.
Ouyang XW, Fang S, Yi YM, Zou SP, Hu QY, Huang ZX, Li QX, Luo JY. Different concentrations of hyaluronic acid eye drops for dry eye syndrome: a systematic review and Meta-analysis. International Journal of Ophthalmology. 2024;17(6):1110–1119.
Kim Y, Moon CH, Kim BY, Jang SY. Oral Hyaluronic Acid Supplementation for the Treatment of Dry Eye Disease: A Pilot Study. Journal of Ophthalmology. 2019;2019:5491626. DOI: 10.1155/2019/5491626.